جستار چهارم

 

 

با عرض پوزش از محضر دوستان كه مي دانم بي صبرانه در انتظار ادامه جستارهاي آموزش خط ميخي پارسي  بودند به ويژه خانم سمانه هزار دستان و ديگر ياراني كه در بخش نظرات مرا به ادمه اين سري آموزش اميدوار نمودند ، اهورامزدا يارتان .

 

سنگ نبشته داريوش بزرگ بر دامنه كوه الوند

اين سنگ نبشته در چند كيلومتري غرب همدان در منطقه اي به نام عباس آباد در مسير نهاوند قرار دارد . سنگ نبشته ديگري  در سمت راست آن قرار دارد كه مربوط به خشايارشا پسر داريوش مي باشد . هر دو متن مانند يكديگر مي باشند و به سه خط پارسي باستان ، عيلامي و بابلي نوشته شده اند و ظاهرا" قبلا" درپوشي داشته اند كه جاي آن هنوز هم نمايان است . اين سنگ نبشته ها به گنج نامه معروف شده اند . ( من كه فكر مي كنم به دليل اينكه اين دو سنگ نبشته كليد رمز گشايي از گنجينه خطوط ميخي بوده به راستي استحقاق واژه  گنجنامه را دارد ) .

يك نكته : همانطور كه در ابتداي اين كتيبه مشاهده مي نماييد كلمه بَگ به معناي خدا آمده است و بگداد نام ولايتي در عهد ساسانيان بوده است به معناي خدا داد ، كه پس از تسخر اعراب به ( بغداد ) كه اكنون پايتخت عراق است تبديل شده .

 

كتيبه سمت چپ كه بالاتر است مربوط به داريوش كبير و سمت

 راستي مربوط به پسرش خشايارشا مي باشد

 

  

سطر اول
b g ; v z r k ; a u r m z d a
ba ga   va z ra ka   a u ra ma z d a
سطر دوم
; h y ; i m a m ; b u M i m ;
  ha ya   i m a m   b u me i m  
سطر سوم
a d a ; h y ; a v m ; a s m a
a d a   ha ya   a va m   a s m a
سطر چهارم
n m ; a d a ; h y ; m r t i y
na m   a d a   ha ya   ma ra ta i ya
سطر پنجم
m ; a d a ; h y ; S i y a t i
m   a d a   ha ya   sha i ya a ta i
سطر ششم
m ; a d a ; m r t i y h y a ;
m   a d a   ma ra ta i ya ha ya a  
سطر هفتم
h Y ; d a r y v u m ; x S a y
ha ya   d a ra ya va u m   kha sha a ya
سطر هشتم
Z i y m ; a K u n u S ; A I v
s i ya m   a k u na u sh   a i va
سطر نهم
m ; p R u n a m ; x S a y Z  
m   pa ro u n a m   kha sh a ya s  
سطر دهم
i y m ; a i v m ; p R u n a m
i ya m   a i va m   pa ro u n a m
سطر يازدهم
; f r m a t a r m ; a d m ;  
  fa ra m a t a ra m   a da m    
                             

 

 auramazda         vazraka         baga

خداي         بزرگ ( است )          اهورامزد

boomim             imam         haya

كه                  اين             بوم ( سرزمين )

asma            avam           haya           ada

(را) داد           كه                   آن              آسمان

          martia         haya           ada          nam

               را ( داد )            كه               مردم

shayati            haya           ada           m

             را ( داد )           كه                 شادي

martiyahaya            ada            m

            را ( داد )                مردم را

khashya      darayavaoom          haya

كه                 داريوش  ( را )               شاه

aiva            akoonavosh         siam

                        كرد                     يك ( از )

khashaya         paronam          m

                 بسياري                 شاه

paronam          aivam          siam

                  يك ( از )             بسياري

farmataram

 فرمانروا  ...          ادامه  در جستار پنجم....

 

ترجمه کتيبه به فارسي به نقل از   « راهنماي زبان هاي باستاني ، جلد اول ،  دکتر ابوالقاسمي »

خداي بزرگ [ است ] اهوره مزداه ، که اين بوم را داد ( آفريد ) ، که آن آسمان را داد ، که مردم را داد ، که شادي داد مردم را ، که داريوش را شاه کرد ، يک شاه ازبسياري ، يک فرمانروا از بسياري . من داريوش ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه کشورهايي با مردم گونه گون ، شاه در اين بوم بزرگ دراز و پهن ، پسر گشتاسب ، هخامنشي [ ام ] .

ترجمه کتيبه به فارسي به نقل از   « فرمانهاي شاهنشاهان هخامنشي ، رلف نارمن شارپ »

خداي بزرگ [ است ] اهورمزدا ، که اين زمين را آفريد ، که آن آسمان را آفريد ، که مردم را آفريد ،  که شادي ( براي ) مردم ( آفريد ) ، که داريوش را شاه کرد ، يک شاه ازبسياري ، يک فرماندار از بسياري .  من ( هستم ) داريوش ، شاه بزرگ ، شاه شاهان ، شاه کشورهايي داراي همه گونه مردم ، شاه در اين سرزمين دور و دراز ، پسر ويشتاسپ ، هخامنشي .

 

در جستار پنجم به اميد اهورامزدا بند دوم كتيبه داريوش بزرگ را ترجمه مي كنيم .  ادامه آموزش را دربخش نظرات از من بخواهيد  و انتقادات و پيشنهادات خود را نيز مطرح نماييد .

نظرات شما