جستار يازدهم
سه شنبه بيست ودوم امرداد ماه هشتاد و هفت
چند روز پيش در سفري به پارس به ديدار آرامگاه داريوش كبير در نقش رستم واقع در سه كيلومتري غرب تخت جمشيد رفته بودم ، حتما" در چند نگاره در تخت جمشيد و نقش رستم متوجه نقشي شده ايد كه در آن داريوش بر تختي نشسته و افرادي در دو طبقه تخت را بر سر دست مي برند . آيا تا به حال فكر كرده ايد مفهوم اين نگاره ها چيست ؟ برده داري ؟ خير
پس براي روشن شدن اين موضوع با هم به ترجمه متن حاشيه اين نگاره در نقش رستم خواهيم پرداخت . به نظر من اين كتيبه از جمله متون زيبا و ادبي دوران هخامنشيان است .
| سطر 38 | kam;ah;yDiptiy;mniyahiy;t |
| سطر 39 | y;ciykrm ; ah ; awa ; ihyaw |
| سطر 40 | ; tya ; iarywuS ; xSayZiy |
| سطر 41 | ;aiary;ptikra;DiDiy;tyiy;g |
| سطر 42 | aZum;brtiy;awia;xSnasahy; |
| سطر 43 | adtiy;azda;bwatiy;parshya; |
| سطر 44 | mrtiyhya;Quliy;alStiS ; p |
| سطر 45 | ragmta;adtiy;azda ; bwati |
| سطر 46 | y;parw;mrtiy;Qurypiy;hca;pa |
| سطر 47 | rsa;prtrm;ptiyjta;Zatiy;da |
| سطر 48 | rywud;xSayZiy;ait;ty;krt |
| سطر 49 | m;aw;Vism;wSna;aurmzdaha;aK |
| سطر 50 | unwm;aurmzda(m)dy;upstam;ab |
| سطر 51 | r;yata;kltm;aKunwm;mam ; a |
| سطر 52 | urmzda;paTuw;hca;gsta;utam |
| سطر 53 | iy;ViZm;uta;imam;dhyaum;ait;ad |
| سطر 54 | m;aurmzdam;jDiyaMiy ; aitm |
| سطر 55 | i y;a u r m z d a;d d a T u w; |
| سطر 56 | m r t i y a;hya; a u r m z da h |
| سطر 57 | a ;f r m a n a;h u w t i y; gr |
| سطر 58 | t a ; m a ; Z d y ; p Z i m ; |
| سطر 59 | t y a m ; r a s t a m ; m a |
| سطر 60 | ; a w r d ; m a ; s t b w |
| ah |
آهَ |
بودند |
| yDiptiy | يَدي پَتيي | اگر |
| mniyahiy | مَني يا هَـ ئيي | فكر بكني |
| ty | تيَ | كه |
| ciykrm | چي يَ كَرَم | چند |
| awa | اَوا | چنان |
| ihyaw | دَهياوَ | كشور |
| tya | تْ يا | كه |
| iarywuS | دارَيَ وَوُش | داريوش |
|
xSayZiy |
خشايَ ئي يَ | شاه |
| aiary | اَدارَيَ | نگاه داشت |
| ptikra | پَتي كَرا | پيكرها |
| DiDiy | ديدئيي | ببين |
| tyiy | تْ يَ ئيي | كه |
| gaZum | گ آ ثوُمَ | تخت |
| brtiy | بَرَتيي | ميبرند |
| awia | اوَدا | آنگاه |
| xSnasahy | خشناساهي | خواهي دانست |
| adtiy | اَدَتَ ئيي | آنگاه به تو |
| azda | اَزدا | معلوم |
| bwatiy | بَواتيي | ميشود |
| parshya | پارسَ هْـ يا | پارسي |
| mrtiyhya | مَرتي يَ هـْ يا | مرد |
| Quliy | دوُرَ ئيي | دور |
| alStiS | اَرشَتيس | نيزه |
| pragmta | پَراگْمَتا | رفته است |
| adtiy | اَدَتَ ئيي | آنگاه به تو |
| azda | اَزدا | معلوم |
| bwatiy | بَواتيي | ميشود |
| pars | پارسَ | پارسي |
| mrtiy | مَرتي يَ | مرد |
| Qurypiy | دوُرَ يَ پيي | خيلي دور |
| hca | هـَچا | از |
| parsa | پارسا | پارس |
| prtrm | پَر تَرَم | جنگ |
| ptiyjta | پَتي يَ جَتا | جنگ كرده است |
| Zatiy | ثاتيي | مي گويد |
| darywud | دارَيَ وَ وُ ش | داريوش |
| xSayZiy | خشايَ ثي يَ | شاه |
| ait | اَئيتَ | اين چيز را به من |
| ty | تْ يَ | كه |
| krtm | كَرْتَم | كرده شد |
| aw | اَوَ | آن |
| Vism | ويسَم | همه |
| wSna | وَشنا | بخواست |
| aurmzdaha | اَوُرَمَزدا ها | اهورامزدا |
| aKunwm | اَك اونَ وَم | كردم |
| aurmzdamdy | اَوُرَمَزدا ( مَ ) ئيي | اهورامزدا |
| upstam | اوپَستام | ياري |
| abr | اَبَرَ | كرد |
| yata | ياتا | ماداميكه |
| kltm | كَرْ تَم | كرده شد |
| aKunwm | اَكوُن وَمَ | كردم |
| mam | مام | ضمير اول شخص |
| aurmzda | اَورمزدا | اهورامزدا |
| paTuw | پاتوُوْ | بپاياد |
| hca | هـَچا | از |
| gsta | گَستا | بلا |
| utamiy | ا تامَ ئيي | و - حرف عطف |
| ViZm | ويثَم | همه |
| uta | اُتا | و - حرف ربط |
| imam | ئي مام | اين |
| dhyaum | دَهياوُم | كشور |
| ait | اَئيتَ | اين چيز را به من |
| adm | اَدَم | من |
| aurmzdam | اورمزدام | اهورامزدا |
| jDiyaMiy | جَدي يا ميي | درخواست مي كنم |
| aitmiy | اَئيتَ مَ ئيي | اين چيز را بمن |
| aurmzda | اورمزدا | اهورامزدا |
| ddaTuw | دَداتوُوْ | بدهاد |
| mrtiya | مَرتي يا | مرد |
| hya | هـْ يا | ضمير |
| aurmzdaha | اورمزدا ها | اهورامزدا |
| frmana | فْرَمانا | فرمان |
| huwtiy | هـَ وُ وْ تَ ئيي | او - اين |
| grta | گَس تا | بلا |
| ma | ما | نه |
| Zdy | ثَدَيَ | بنظر نيايد |
| pZim | پَثيم | راه |
| tyam | ت يام | كه |
| rastam | راستام | راست |
| ma | ما | نه |
| awrd | اَوَرَدَ | ترك مكن |
| ma | ما | نه |
| stbw | سَتَبَ وَ | شورش مكن |
ترجمه کتيبه به فارسي به نقل از « فرمانهاي شاهنشاهان هخامنشي ، رلف نارمن شارپ »
اگر فكر كني كه چند بود آن كشورهائي كه داريوش شاه داشت پيكرها را ببين كه تخت را مي برند ، آنگاه بتو معلوم مي شود ، ( كه ) نيزه مرد پارسي دور رفته . آنگاه به تو معلوم ميشود ، ( كه ) مردي پارسي خيلي دور از پارس جنگ كرده است .
داريوش شاه گويد : اين كه كرده شد آن همه را به خواست اهورامزدا كردم . اهورامزدا مرا ياري كرد تا هنگامي كه كار را بكردم . اهورامزدا من و خاندان سلطنتي ام را و اين كشور را از زيان محفوظ داراد ! اينرا من از اهورامزدا درخواست مي كنم . اينرا اهورامزدا بمن بدهاد !
اي مرد ! فرمان اهورامزدا ، آن به نظر تو ناپسند نيايد !
راه راست را ترك منما ! شورش مكن !